Tachtig jaar geleden eindigde de Tweede Wereldoorlog. Vandaag wordt de wereld opnieuw getekend door complexe conflicten en geopolitieke spanningen. Herhaalt de geschiedenis zich?
Met meer dan 140 Mechelaars en niet-Mechelaars kwamen ze op 27 januari afgezakt naar de boekvoorstelling in de Thomas More Hogeschool in Mechelen georganiseerd door Rotary club Mechelen en Rotary club Mechelen Opsinjoor.
Eén van de focuspunten van Rotary is het bevorderen van vrede. Daarom is het belangrijk te weten wat zich in het verleden heeft afgespeeld en hoe we daaruit lessen kunnen trekken voor een betere toekomst. Historici An Rydant en Geert Clerbout gaven toelichting bij wat zich in onze stad heeft afgespeeld, aan de hand van fragmenten uit hun boek.
Mechelen was tijdens de Tweede Wereldoorlog het toneel van verschillende dramatische gebeurtenissen: bezetting, honger, bombardementen en naziterreur. De auteurs gingen dieper in op een aantal van die gebeurtenissen, met ruime aandacht voor zowel verzet als collaboratie. Eén op tien Mechelse verzetsmensen zou de oorlog niet overleven en ook Mechelse collaborateurs waren daarvoor verantwoordelijk.
Naast collaboratie en verzet gingen de sprekers ook dieper in op andere aspecten van de oorlog, zoals de verplichte tewerkstelling en de bombardementen van 1944.
Op basis van zeventien dagboeken, meer dan 100.000 documenten, meer dan 1.000 erkenningsdossiers van het verzet, strafdossiers van ongeveer dertig Mechelaars, krantenartikelen en laatste getuigenissen konden zij de oorlogsverhalen van onze stad reconstrueren.
Op het einde van de boekvoorstelling hadden we samen met onze peterclub, Rotary Club Mechelen, nog een verrassing voor de zaal en de twee sprekers. François De Keersmaeker (gehuwd met de kleindochter van Oscar Van Kesbeeck) bracht een indrukwekkende getuigenis en las een brief voor van Oscar Van Kesbeeck, schepen in het begin van de oorlog.
In deze brief schreef Van Kesbeeck dat hij niet zou ingaan op het verplichte ontslag door de Duitsgezinde oorlogsburgemeester Camiel Baeck. Hij bekocht het met zijn leven. Nadien overhandigde François De Keersmaeker een ingekaderde kopie van deze brief aan de auteurs.
Mechelen 1940–1945
Dit boek is zonder enige twijfel het meest gedocumenteerde werk over Mechelen en haar bevolking tijdens WOII dat ooit werd geschreven. Het siert de auteurs dat zij het feiten- en bronnenmateriaal laten spreken. Het is aan de lezer – en vooral aan de geschiedenis zelf – om te oordelen over deze traumatische episode in het bestaan van de Dijlestad.
Over de auteurs
An Rydant studeerde hedendaagse geschiedenis aan de VUB en is momenteel directeur van AMVB, het archief en museum van het Vlaams leven in Brussel. Eerder was ze verbonden aan de VUB, de Vlaamse Onderzoeksgroep (FWO) en het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij, en werkte ze jarenlang in de film- en mediasector.
Geert Clerbout studeerde geschiedenis aan de VUB en werkt al meer dan vijftien jaar als documentairemaker bij de VRT. Hij was hoofdredacteur van veelgeprezen reeksen zoals Kinderen van Collaboratie, Kinderen van het Verzet en Godverlaten. Eerder publiceerde hij Oorlog op de Dijle, dat het leven in Mechelen tijdens de Eerste Wereldoorlog in beeld brengt.
Sfeerbeelden
